Corona en verplichte quarantaine

English below

Het zal je vast niet zijn ontgaan, het coronavirus dat ondertussen ook in Nederland is beland. In het nieuws en op sociale media verschijnen dagelijks berichten over nieuwe besmettingen. Dit virus heeft duidelijk grote gevolgen, waaronder ook enkele juridische. Immers, om het virus succesvol te bestrijden moeten maatregelen worden genomen, zoals plaatsing in quarantaine, thuis of elders. Maar kan dit zomaar worden afgedwongen? Kunnen burgers worden gedwongen om in quarantaine te worden geplaatst of worden verplicht om mee te werken aan een medisch onderzoek?

Normaal gesproken is er voor een medische ingreep de toestemming vereist van een goed geïnformeerde patiënt. Bij een aantal groepen is dit anders, bijvoorbeeld bij jonge kinderen of mensen met een beperkt verstandelijk vermogen. In deze gevallen is doorgaans toestemming vereist van hun vertegenwoordiger. Daarnaast zijn er noodsituaties waarin er geen tijd of mogelijkheid is om uitdrukkelijk toestemming te vragen, denk bijvoorbeeld aan reanimaties. Verder wordt toestemming soms veronderstelt, zoals bij niet-ingrijpende behandelingen, maar de hoofdregel bij medische ingrepen blijft dat toestemming van de patiënt wel is vereist. Echter, kan bij een infectie zoals corona, waarbij het juist gaat om de gezondheid van andere burgers, een patiënt worden gedwongen om te worden getest of corona of in quarantaine worden geplaatst?

In Nederland is de meest belangrijke wet op dit gebied de Wet publieke gezondheid. In deze wet zijn diverse bevoegdheden toegekend aan de GGD, burgemeesters, ministers en de veiligheidsregio’s om dit soort infectieziektes te bestrijden. Aan wie de betreffende bevoegdheid toekomt, hangt af van de ziekte. Er zijn lijsten gemaakt met een aantal infectieziekten en corona/COVID-19 staat op de A-lijst; simpelweg de meest beruchte lijst waarin ook ziektes zoals SARS en ebola staan.

Één van de bevoegdheden van de burgemeester of de veiligheidsregio (onder verantwoordelijkheid van de minister van Volksgezondheid) is het plaatsen van mensen in quarantaine of dwingen tot het ondergaan van een medisch onderzoek. Verder zijn artsen verplicht om, in tegenstelling tot hun normale geheimhoudingsplicht, zo snel mogelijk de besmetting te melden bij de GGD. Andere beperkingen die kunnen worden opgelegd bij een besmet persoon zijn bijvoorbeeld een beroepsverbod.

Kortom, in Nederland is het één en ander geregeld met betrekking tot de bestrijding van infectieziektes met een groot gevaar voor de volksgezondheid. Zo hebben een aantal instanties enkele zeer ingrijpende bevoegdheden gekregen om daarmee onder andere corona te bestrijden. Voorbeelden van deze bevoegdheden zijn gedwongen quarantaine, isolatie, medisch onderzoek en een beroepsverbod. Daarnaast zijn artsen verplicht om een besmetting te melden bij de GGD.

Heb je een vraag over dit onderwerp of heb je een andere juridische vraag? Neem dan gerust contact met ons op via rechtsbureau@studentenorganisatie.nl of kom langs op ons spreekuur: elke woensdagmiddag van 15:00 tot 17:00 uur, Muurstraat 16 Groningen.

Corona and compulsory quarantine


It’s impossible to have missed it: the coronavirus that by now has also reached The Netherlands. The news and social media report new cases of the virus daily. The outbreak clearly has a major impact, including a number of legal issues. After all, several measures, such as placement in quarantine or isolation, have to be taken to fight the further spread of the virus. But can someone just be forced to be quarantined, at home or elsewhere, against their will? And is it possible to oblige someone to participate in a medical check-up or research?

Generally speaking, medical procedures require the permission of the patient, who must be well informed. There are a few exceptions to this, for instance young children or persons with limited mental capacity. Regarding such groups of people, permission is required not from the person themselves, but a legal representative, like a parent. Additionally, there are emergency situations where there is no time or opportunity to ask permission for medical intervention, for example CPRs. Another exception is found in procedures so minor that permission is assumed. The main rule, however, remains that express permission is required. But in case of corona infection, intervention is primarily in the interest of other persons and not necessarily in that of the patient. Can permission still be required for quarantine or research in such situations?

The most important Dutch law on this topic is the Public Health Law. This law grants multiple powers to Municipal Health Services, mayors, ministers and Safety Region public bodies to be able to fight the spread of infection diseases. Who can do what exactly depends on the disease. There are lists of diseases, and the current coronavirus, COVID-19, is placed on the so-called A-list, among other notorious illnesses including Ebola and SARS. 

One of the competencies belonging to both mayors and Safety Regions (which fall under the responsibility of the minister of Health) is to place persons in quarantine or isolation, or to make people undergo medical research to determine whether they are infected. Furthermore, doctors are required to notify the Municipal Health Services of a new case of certain illnesses as soon as possible, even though this goes against the usual duty of confidentiality. Other far-reaching measures that can be imposed include an exclusion from employment for contaminated persons. 

In short, Dutch legislation has laid down several powerful measures to be able to fight infectious diseases, such as corona, albeit at the expense of individual freedoms that are otherwise strictly protected. Examples include forced quarantine, isolation, medical research and exclusion from employment, as well as compulsory reporting by doctors.

Do you have a question about this topic or are you in need of any other legal advice? Do not hesitate to contact us by mail (rechtsbureau@studentenorganisatie.nl) or visit our office hours every Wednesday between 3 and 5 PM, at Muurstraat 16 Groningen.